ไปปักกิ่ง (4)

พระราชวังฤดูร้อนถูกสร้างในศตวรรษที่ 18 มีพื้นที่มากกว่า 290 เฮคแตร์ (1 เฮคแตร์เท่ากับ 10,000 ตารางเมตร หรือ 6 ไร่เศษ) แบ่งเป็น 2 ส่วน หนึ่งคือ Kunming Lake บึงขนาดยักษ์ที่ขุดขึ้น ดินที่ขุดก็เอาไปถมเป็นเนินว่านโซ่ซาน (Wanshoushan) หรือเนิน Longevity Hill แปลเป็นไทยได้ง่าย ทะเลสาบคุนหมิง – เนินยั่งยืน ต่อจากนี้ไป ผมอาจใช้ชื่อไทยสลับ อ่านแล้วห้ามงงนะครับ

ทะเลสาบคุนหมิงกินเนื้อที่ประมาณค่อนหนึ่งของสวน ตั้งอยู่ทางใต้ มีวังเล็กวังน้อยเรียงรายริมตลิ่ง ยังมีเกาะมีสะพานเป็นระยะ เนินยั่งยืนอยู่ทางเหนือ เต็มไปด้วยวังซ้ายขวาหน้าหลัง สลับกับสวนและต้นไม้นานาพันธุ์ ทั้งสองรวมกันกลายเป็นวังพักผ่อนใหญ่สุดของเมืองจีน และใหญ่ที่สุดแห่งหนึ่งในโลก

ประตูเข้าวังมีหลายด้าน เช่น ด้านตะวันตก ด้านเหนือ ด้านใต้ บ้างก็เป็นชื่อจีน แต่ประตูหลักอยู่ทางตะวันออก (East Gate) เป็นที่จอดรถบัสและรถแท็กซี่ เราเข้ามาทางประตูนี้แหละครับ ตรงหน้ามีสิงโตตัวผู้เหยียบบอล สิงโตตัวเมียเหยียบลูก ยืนขนาบทั้งสองข้าง สร้างอารมณ์อยากชมเมืองจีน แต่ใครที่คิดจะถ่ายภาพ กรุณาเก็บที่ว่างในการ์ดไว้บ้าง ยังมีอีกหลายสิบสิงห์ให้เราชมในอีก ๔ วันต่อจากนี้

สาวคู่กายไปซื้อตั๋วราคา 30 หยวนต่อคน เป็นตั๋วผ่านเฉพาะทางเข้า หากอยากชมตำหนักบางแห่ง ต้องซื้อตั๋วพิเศษ 60 หยวน เข้าได้ทุกแห่งหน ดูแล้วตั๋วพิเศษน่าจะคุ้มกว่า แต่เมื่อเราเที่ยวเสร็จ กลับกลายเป็นว่า เราเข้าดูตำหนักพิเศษเพียง 1 แห่ง จ่ายเงินค่าเข้าต่างหาก 10 หยวนเท่านั้น จึงอยากบอกไว้ หากคุณชอบเที่ยวเหมือนผม ซื้อตั๋วผ่านประตูอย่างเดียว แล้วค่อยไปจ่ายเพิ่มอีก 10 หยวน

เรากำลังจะผ่านประตู ผมรีบระลึกความทรงจำ เมื่อเกือบสามสิบปีก่อน ผมมาราชวังฤดูร้อน ตอนนั้นแม้มีมนุษย์อยู่บ้าง แต่หากเทียบกับปริมาณผู้คนในยุคปัจจุบัน คงต้องคูณด้วยสิบ นี่ขนาดเป็นวันธรรมดา หากใครมาเที่ยววันหยุด ผู้คนจะแน่นขนัดกว่านี้อีกเท่าสองเท่า กติกาเที่ยวเมืองจีนที่ต้องขีดเส้นใต้ไว้หนา ๆ จงอย่าไปเที่ยวในวันหยุด ไม่ว่าจะเป็นเสาร์อาทิตย์หรือวันหยุดนักขัตฤกษ์ของเมืองจีน (อยากรู้ว่าวันไหนบ้าง ฮ่า ๆ รออ่านหนังสือเล่มใหม่ของข้าพเจ้าสิจ๊ะ)

หน้าประตูคือผู้คนกำลังมุงดูหิน คุณคงสงสัย หินอะไรทำไมต้องดู แต่หินก้อนนี้แหละคือจุดแรกสำหรับนักเที่ยววังจะต้องเจอ หินดังกล่าวหน้าตาก็เหมือนหิน แต่มีป้ายบอกไว้ นี่คือ Longevity Stone หินอายุยืนหมื่น ๆ ปี ด้วยรูปทรงคล้ายกับเทพเจ้าแห่งความยั่งยืน ผมเองก็สงสัย หินแหลม ๆ จะไปเหมือนเทพเจ้าได้ไง ต่อเมื่อเข้าไปในตำหนัก จึงพบเทพเจ้าทำจากไม้แกะสลัก ดูแล้วมีส่วนคล้ายจริงครับ

เราคงไม่ได้บินหมื่นลี้เพื่อดูหิน ผมจึงลากสาวคู่กายไปต่อ เลยอีกนิดเป็นลานกว้าง อยู่หน้าตำหนักใหญ่สไตล์จีน มีสัตว์ชนิดหนึ่งยืนเป็นสง่า ชื่อว่า Kylin เกิดจากการผสมข้ามพันธุ์ของสัตว์ห้าสปีชี่ส์ ได้หัวมังกรมาจากปู่ ลำตัวและหางสิงห์มาจากตา กีบวัวมาจากยาย เขากวางมาจากย่า ลำตัวเป็นเกล็ดเหมือนปลากะโห้ ได้มาจากกิ๊กของปู่ รวมความแล้ว Kylin หรือที่ผมเดามั่วว่าคงเป็นญาติกับกิเลน เป็นสัตว์ที่กำหราบภูตผีและความชั่วร้ายได้ชะงัก จึงถูกนำมาตั้งเด่นสง่าประจันหน้าทางเข้าวัง

ตำหนักที่อยู่หลังคุณมังกรสิงห์ มีชื่อว่า Hall of Benevolence & Longevity หรือตำหนักเมตตากรุณาอายุมั่นขวัญยืน แม้จะไม่งดงามอร่ามตาเหมือนบางตำหนักภายในวัง แต่ที่นี่สร้างมาตั้งแต่ค.ศ.1750 ถือเป็นห้องรับแขกสำคัญสุด ตั้งแต่สมัยฮ่องเต้เฉียนหลง เรื่อยมาจนถึงพระนางซูสีและฮ่องเต้กวงซู ใช้พบปะเจรจากับเจ้าหน้าที่บ้านเมืองหรือทูตต่างชาติ ในช่วงที่ฮ่องเต้ประทับอยู่ ณ ราชวังฤดูร้อน มีการซ่อมแซมบูรณะเรื่อยมา ปัจจุบัน ดูแล้วสวยปิ๊งจนแทบเชื่อว่า สีเพิ่งแห้งหมาด ๆ

อ้าว...เอ๋ ประวัติศาสตร์สี่พันปีแต่สีเพิ่งแห้ง อย่างนี้ก็แย่สิคะอาจารย์ แต่คุณครับ เราน่ะเกิดมาในยุคไร้สาย จะไปหวังอะไรมาก วังของเมืองจีนสร้างจากไม้ ยังไงก็ต้องทาสีใหม่ ก็เหมือนกับวัดวาบ้านเรา ที่ไหนก็ต้องบูรณะเปลี่ยนไม้ผุทาสีใหม่ ขอคุณจงทำใจแล้วเที่ยว ๆ ไปเถิด

เราผ่านตำหนักเมตตาอายุยืน เข้ามายืนยิ้มหน้าตำหนัก Jade Ripples หรือตำหนัก “ระลอกหยก” เป็นที่ประทับของฮ่องเต้กวงซู ภายในมีแท่นประทับทำจากไม้สีน้ำตาลเข้ม นั่นยังไม่เท่าไหร่ แต่ฉากหลังงามซี้ด ทำจากแผ่นไม้ ตัดกรอบด้วยมุกน้ำจืด ประดับด้วยหยกและหินสีเป็นภาพต้นไม้ดอกไม้ หากดูไกล ๆ คงคิดว่าก็แค่นั้น ต้องใช้กล้องส่องทางไกลครับ จะเห็นลายละเอียดงามสะดิ้ง

ทางเดินต่อไปเริ่มซับซ้อน แผนผังวังในเมืองปักกิ่งล้วนแต่มึนตึ้บ เพราะสร้างต่อเติมกันมาแบบไม่ต้องมีสถาปนิกให้มากความ เราเดินไปจนถึงทะเลสาบคุนหมิง เนื้อที่ 2.2 ตารางกิโลเมตร แต่น้ำลึกแค่ 1.5 เมตร ฤดูร้อนใช้เป็นที่พักผ่อนถีบจักรยานน้ำ ฤดูหนาวน้ำในบึงแข็งเป๊ก กลายเป็นลานสเก็ตสวยสุดยอด ตามตลิ่งมีจุดน่าชม โดยเฉพาะ Long Corridor หรือทางเดินหมื่นลี้เลียบทะเลสาบ เริ่มต้นจากที่นี่ ไปจบที่สะพานมัฆวาน แฮ่ม ไม่ถึงก็ได้ สักหนึ่งลี้น่าจะเหมาะ หากจะเอาตัวเลขแบบเป๊ะ ทางเดินยาว 1.5 ลี้ (แล้วมันเท่าไหร่กันเล่า ? 1 ลี้คือ 500 เมตรครับ ทางเดินเส้นนี้ยาว 728 เมตร)

ตามขื่อคานวาดภาพไว้งามระยับ ดูทางไหนก็มีแต่ภาพ ที่นี่แหละครับคือแกลเลอรี่ภาพยาวสุดในโลก ทั้งหมด 14,000 ภาพ สามารถสยบระเบียงของราฟาเอลที่นครวาติกันอย่างราบคาบ แค่ดูคานเรียงกันไปสุดตา เท่านั้นก็หนาวแล้ว ถือเป็นหนึ่งในความประทับใจประจำวังฤดูร้อน

ระเบียงถูกสร้างในค.ศ.1750 ในยุคฮ่องเต้เฉียนหลง เพื่อให้ไทเฮาเดินเล่นชมวิวโดยเท้าไม่เปรอะเปื้อน ไม่ต้องกลัวแดดกลัวฝน เริ่มต้นจากประตูชมจันทร์ Gate for Greeting the Moon ทางทิศตะวันออก เรื่อยไปตามตลิ่ง ผ่านหลายตำหนัก จนสุดที่ Shizhang Pavilion ทางทิศตะวันตก ใกล้เรือหินอ่อนของพระนางซูสีไทเฮา ถือเป็นเส้นทางหลักในการชมวังชมทะเลสาบด้านเหนือ

ระเบียงหมื่นภาพทอดยาวผ่านหลายตำหนักน่าดู แต่เวลาอันจำกัด ทำให้ผมเลือกดูเพียงหนึ่งแห่ง ถือเป็นจุดเด็ดประจำราชวังฤดูร้อน Tower of the Fragrance of the Buddha หอแห่งพระพุทธรูปไม้หอม หอดังกล่าวตั้งอยู่รวมกับอีกหลายตำหนัก หออยู่สูงสุดบนยอดเนิน ถือเป็นสิ่งก่อสร้างเด่นสุดริมทะเลสาบคุนหมิง มองเห็นได้จากริมตลิ่งทุกแห่ง หากคิดอยากขึ้น ต้องผ่านหลายตำหนักข้างเคียง ขึ้นไปทีละชั้น เริ่มจากด่านแรก “สะพานสวรรค์” ก่อนเจอบันไดเตี้ย ๆ ขึ้นไปตำหนักชั้นล่าง เป็นลานหินกว้าง มีรูปหล่อสัตว์ต่าง ๆ และกระถางธูปยักษ์ ก่อนเป็นทางขึ้นตำหนักชั้นสอง

ทางเดินช่วงนี้สูงหน่อย นับบันไดได้เกือบร้อยขั้น เรามีสิทธิเลือกเดินสองทาง ถ้าอยากเดินแบบสง่าผ่าเผย อีกทั้งไม่ต้องวาบหวิว ให้เดินขึ้นบันไดกลาง มีขอบบันไดปกปิดไว้มิดชิด แต่ถ้าอยากเห็นวิว ต้องเดินบันไดข้าง มีทั้งด้านซ้ายและด้านขวา ขั้นบันไดเตี้ยกว่า อาม่าเดินสบาย แต่ทางแคบขนาดเดินหน้ากระดานสองคน ขอบบันไดเป็นแค่รั้วเตี้ยสูงประมาณเข่า ใครพ่ายแพ้ต่อความสูง ผมเตือนคุณแล้วนะครับ

มาถึงชั้นสอง เป็นบันไดกลางตรงขึ้นสู่หอสูง ช่วงนี้ต้องฮึดอีกนิด ระดับเดินขึ้นตึกสูงสี่ชั้น ก่อนจบที่หอพระพุทธรูปหอม สูง 40 เมตร ภายในประดิษฐานพระพุทธรูปไม้หอมในยุคราชวงศ์หมิง มี 12 หน้า 24 แขน ประทับอยู่บนดอกบัว 999 ดอก ข้อมูลบอกไว้ นี่คือเจ้าแม่กวนอิม แต่ในหนังสือบางเล่มใช้คำว่าพระพุทธรูป ผมจึงแจ้งเพื่อทราบครับ

ตลอดเส้นทางจากข้างล่างจนถึงหอชั้นบน เป็นสถาปัตยกรรมแบบจีน เข้าลิ่มไม้ใช้ขื่อคานโดยไม่ต้องพึ่งตะปู หากคุณคิดว่า เหมือนเก๋งจีนสิท่า ฮ่า ๆ นั่นเป็นเหมือนลูกอ๊อดตัวจ้อยเทียบกับฮิบโปตัวยักษ์ คุณต้องคูณด้วยร้อยด้วยพัน ถึงจะได้ความงามอย่างที่ผมเห็น

ผมจึงบอกเต็มปาก หากคุณมาปักกิ่ง ลองมาที่นี่เถอะครับ ตำหนักชั้นเอกระดับเพชรยอดมงกุฎของ Summer Palace เมื่อนำไปเทียบกับตำหนักอื่น ๆ ทั่วปักกิ่ง แม้ที่นี่จะเล็กกว่าหลายตำหนักในวังต้องห้าม แต่ความงามล้นเหลือ ยังเป็นความแปลกตา ทั้งสถาปัตยกรรมและธรรมชาติรอบด้าน วิวที่เห็นจากมุมสูงและทะเลสาบ ยังช่วยเพิ่มความสวยทวีคูณ กลายเป็นแหล่งท่องเที่ยวที่ไม่เหมือนใครครับ